Hoeveel water heeft een bonsai boompje nodig?

Wist je dat water geven een van de meest gemaakte fouten is bij bonsai beginners? Zowel te veel als te weinig kan je boom het leven kosten. Te veel water is namelijk de grootste boosdoener bij het afsterven van bonsai. Maar te weinig is net zo erg. In deze blog leggen we uit hoeveel water jouw bonsai boompje nodig heeft.

Er is geen vaste hoeveelheid

Het eerlijke antwoord op "hoeveel water" is: dat hangt ervan af. Er is geen universele hoeveelheid of vast schema. De waterbehoefte van een bonsai wordt bepaald door meerdere factoren tegelijk:

• Boomsoort - loofbomen hebben meer water nodig dan naaldbomen
• Seizoen - in de zomer en bij warm weer is de waterbehoefte veel hoger dan in de winter
• Potgrootte - een kleine, platte pot droogt sneller uit dan een diepere pot
• Grondmengsel - een goed doorlatend substraat droogt sneller uit dan potgrond
• Standplaats - buiten in de wind droogt sneller dan binnen op een vensterbank

Dat betekent dat water geven op de automatische piloot (elke dag hetzelfde) niet altijd werkt. Je leert water geven door te observeren.

Hoe weet je wanneer het tijd is?

De beste methode is simpel: steek je vinger ongeveer 1 cm in de grond. Wanneer de grond licht droog aanvoelt, is het tijd om water te geven. Voelt de grond nog vochtig? Wacht dan nog even.

Met ervaring leer je dit ook te zien aan de kleur van het substraat en de luchtigheid van de pot. Maar een vinger in de grond is altijd betrouwbaarder dan een gokje. Een handig hulpmiddel is een vochtmeter. Een vochtmeter is een kleine meter die je in de grond steekt en de vochtigheidsgraad aangeeft. Zeker voor beginners is het prettig om ergens op te kunnen vertrouwen.

Hoe geef je water aan je bonsai?

Als een bonsai water nodig heeft, geef dan grondig. Dat betekent: blijf water geven totdat het uit de drainagegaten aan de onderkant van de pot stroomt. Zo weet je zeker dat de hele wortelkluit is bereikt. Herhaal dit eventueel na een paar minuten.

Gebruik bij voorkeur een gieter met een fijne sproeikop, zodat je de grond niet wegspoelt. Regenwater heeft de voorkeur omdat het geen toegevoegde chemicaliën bevat, maar gewoon leidingwater is ook prima. 

Geef water in de ochtend of avond. Vermijd het geven van water in de volle middagzon: het koude water kan de opgewarmde grond te snel afkoelen, en op bladeren kan het brandplekken veroorzaken.

Wat als de kluit te droog is?

Is de wortelkluit helemaal uitgedroogd, dan neemt de grond het water nauwelijks meer op, het loopt er dan vaak gewoon langs af. In dat geval dompel je de pot het beste: zet hem in een bak water zodat de onderkant net onder water staat en laat hem 15 tot 30 minuten staan. Zo zuigt de kluit het water langzaam op.

Water geven aan een bonsai binnen vs. buiten

Bonsai water geven verschilt ook per standplaats. Een bonsai buiten staat bloot aan wind, zon en wisselende temperaturen, waardoor de grond veel sneller droogt dan bij een bonsai binnen. Controleer buitenbonsai zeker in droge periodes dagelijks, soms zelfs twee keer per dag. Een bonsai binnen staat beschutter, maar heeft dan weer minder licht en luchtcirculatie. Check ook hier regelmatig of de grond droog aanvoelt. Bijvoorbeeld 2 keer per week.

In de winter minder water

In de winterperiode staat een bonsai grotendeels in rust. De waterbehoefte daalt flink. Bij vorst geef je helemaal geen water, bevroren water kan namelijk de wortels beschadigen. Controleer je boom wel regelmatig zodat de kluit niet volledig uitdroogt.

In de zomer (of zelfs met een hittegolf)

In de zomer verdampt water een stuk sneller, zeker als het kwik flink stijgt. Tijdens een hittegolf kan de grond van een kleine pot binnen enkele uren kurkdroog staan. Geef je bonsai in die periode extra aandacht: controleer de vochtigheid 's ochtends én 's avonds en geef zo nodig twee keer per dag water. Zet kleine bonsai bij extreme hitte eventueel in een bakje met water op een laagje kiezels, zodat de onderkant net het water raakt, dat helpt uitdroging voorkomen zonder dat de wortels in het water staan. De bonsai tijdelijk op een beschutte plek zetten, is ook een goed idee.

Meer algemene tips over planten water geven bij warm weer vind je bij Gardeners' World.

De meest gemaakte fouten

Te veel water geven 

Dit is de meest voorkomende oorzaak van problemen. De grond wordt continu nat gehouden, de wortels krijgen geen lucht en rotten weg. Symptomen: bladeren die geel worden en vallen, een boom die er steeds slechter uitziet.

Te weinig water geven 

Dit gaat ook vaak mis. Als de wortelkluit te droog wordt, sterven de wortels af en gooit de boom zijn bladeren er binnen enkele dagen af. Is dat eenmaal gebeurd, dan is de boom vaak niet meer te redden.

Op een vast schema gieten 

Zonder te kijken wat de boom nodig heeft is ook een valkuil. Sommige dagen heeft je boom twee keer water nodig, andere dagen is één keer genoeg.

Gele bladeren? Misschien is het tijd om te verpotten

Soms worden de blaadjes van je bonsai geel, ook al geef je regelmatig water. Het lijkt dan alsof je boompje te weinig water krijgt, maar de oorzaak kan ergens anders zitten. Als je bonsai al een tijdje in dezelfde pot staat, kan het zijn dat de wortels zo zijn gegroeid dat er nauwelijks nog aarde over is om voedingsstoffen uit op te nemen. De grond raakt dan uitgeput, ongeacht hoeveel water je geeft. 

In dat geval is het tijd om de bonsai te verpotten. Zo heeft de boom weer voldoende ruimte. Een goede drainage zorgt ervoor dat water en voedingsstoffen door het wortelstelsel opgenomen kunnen worden. Afhankelijk van de soort bonsai en hoe snel hij groeit, is verpotten elke één tot drie jaar aan te raden.

Wil je alles weten over bonsai verzorgen?

Wil je alles weten over bonsai verzorgen? Water geven is slechts één onderdeel van de bonsai. Lees ook onze blog “Hoe verzorg je een bonsai boompje?” voor een compleet overzicht van alles wat je bonsai nodig heeft. Nog niet begonnen, maar wel nieuwsgierig? Bekijk onze bonsai starter kit en start met de juiste basis.